Lịch sử không chỉ được lưu giữ trong những trang sách hay mốc thời gian khô khan. Với thế hệ học sinh hôm nay, lịch sử còn hiện diện sống động qua giai điệu, ca từ và tinh thần của từng dòng nhạc. Xuất phát từ góc nhìn đó, Nguyễn Mỹ Khánh Hà – học sinh lớp 9G1, Trường THCS Thực nghiệm Victory đã thực hiện dự án triển lãm thị giác âm nhạc mang tên “The Echo Line”, một hành trình khám phá lịch sử và văn hóa Việt Nam thông qua sự phát triển của âm nhạc qua các thời kỳ.
“The Echo Line” – Một dòng chảy diệu kỳ của âm nhạc
“The Echo Line” được xây dựng như một triển lãm nghệ thuật đa giác quan, tái hiện dòng chảy âm nhạc Việt Nam từ nhạc cách mạng, nhạc vàng, pop Việt giai đoạn 2000, modern pop, indie cho tới những dự đoán về âm nhạc tương lai. Mỗi giai đoạn lịch sử được thể hiện bằng một poster riêng biệt, kết hợp hài hòa giữa hình ảnh, màu sắc, bố cục và các biểu tượng nghệ thuật đặc trưng, qua đó khắc họa rõ nét tinh thần của từng thời đại.
Ảnh 1: Triển lãm đặc biệt tái hiện dòng chảy âm nhạc Việt Nam theo suốt chiều dài lịch sử
Điểm nổi bật của dự án không nằm ở việc liệt kê hay giới thiệu các thể loại âm nhạc, mà ở cách Khánh Hà đặt âm nhạc trong mối liên hệ chặt chẽ với bối cảnh lịch sử, đời sống xã hội và tâm thức con người Việt Nam qua từng giai đoạn. Âm nhạc trong “The Echo Line” không tồn tại độc lập, mà trở thành “nhân chứng” phản ánh những biến động, khát vọng và cảm xúc của xã hội.
Nếu nhạc cách mạng mang âm hưởng kèn đồng, hợp xướng mạnh mẽ, giàu tính cổ vũ – phản ánh tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và khát vọng độc lập của dân tộc, thì nhạc vàng giai đoạn 1954–1975 lại mang màu sắc trữ tình, sâu lắng, chạm đến những cảm xúc cá nhân trong bối cảnh chia ly, mất mát và biến động lịch sử. Sang đến Pop Việt đầu những năm 2000, âm nhạc ghi dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của thị trường giải trí đại chúng, sự giao thoa văn hóa Đông Tây và sự hình thành văn hóa thần tượng trong giới trẻ.
Ảnh 2: Triển lãm thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh nhà trường
Ở giai đoạn hiện đại, Modern Pop và Indie phản ánh rõ nét nhịp sống đô thị, tác động của mạng xã hội, cá tính cá nhân và tinh thần sáng tạo độc lập của thế hệ mới. Không dừng lại ở hiện tại, dự án còn mở ra không gian suy ngẫm về âm nhạc tương lai – nơi công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và “sound design” không chỉ tạo ra những trải nghiệm âm thanh mới, mà còn đặt ra câu hỏi về mối quan hệ giữa con người và công nghệ trong đời sống đương đại.
Từ tình yêu âm nhạc thành một dự án học tập liên môn
Chia sẻ về ý tưởng thực hiện dự án, Nguyễn Mỹ Khánh Hà cho biết: “Em nhận ra rằng mỗi dòng nhạc đều sinh ra từ một hoàn cảnh sống rất cụ thể. Khi nghe lại âm nhạc của từng thời kỳ, em không chỉ nghe giai điệu, mà còn hiểu hơn về cách con người đã sống, đã yêu, đã hy vọng và đối diện với thời đại của mình.”
Ảnh 3: Từ niềm đam mê âm nhạc Khánh Hà đã tự tìm hiểu, lên ý tưởng và triển khai dự án “The Echo Line”
Từ một dự án cá nhân, “The Echo Line” gợi mở thông điệp giáo dục thế kỷ XXI mà nhiều trường học hiện nay đang hướng tới: Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà là giúp học sinh hiểu mình đang sống trong dòng chảy văn hóa nào, từ đâu đến và sẽ đi về đâu. Khi việc học gắn liền với đời sống, cảm xúc và trải nghiệm cá nhân, tri thức không còn khô cứng, mà trở thành hành trình khám phá bản thân và thế giới xung quanh.
Theo dõi triển lãm của Khánh Hà tại trường, cô Trần Thị Thanh Thủy – Tổng Hiệu trưởng Hệ thống Giáo dục Thực nghiệm Victory bày tỏ sự ủng hộ và đánh giá cao cách tiếp cận của học sinh: ““The Echo Line” là một ví dụ tiêu biểu cho học tập thông qua dự án. Ở đó, học sinh không học lịch sử bằng cách ghi nhớ sự kiện, mà bằng việc kết nối kiến thức liên môn như âm nhạc, mỹ thuật, lịch sử, văn hóa và công nghệ. Thay vì tiếp thu thụ động, các em được khuyến khích quan sát, nghiên cứu, đặt câu hỏi và thể hiện góc nhìn cá nhân thông qua sáng tạo nghệ thuật.”
Ảnh 4: The Echo Line đã lan tỏa tinh thần học tập tự chủ, truyền động lực khám phá, sáng tạo cho học sinh toàn trường
“The Echo Line” không chỉ là một triển lãm âm nhạc thị giác mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần học tập sáng tạo của VICsers. Khi học sinh được trao quyền kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ nghệ thuật, lịch sử và văn hóa sẽ trở nên gần gũi, dễ hiểu và truyền cảm hứng trong môi trường giáo dục hiện đại.
