GIÚP TRẺ MẦM NON LÀM QUEN VỚI TOÁN THEO PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM

Thông qua chuỗi hoạt động chuyên đề môn Toán, giáo viên tại trường Mầm non Thực nghiệm Victory đã rút ra nhiều kiến thức nghiệp vụ quan trọng để giúp trẻ làm quen với Toán theo phương pháp thực nghiệm.

Mathematics need not be a mystery. When properly taught, math is an adventure, not a vehicle for “dutiful suffering” – Larry Martinek.

Câu nói này có thể được hiểu một cách đơn giản rằng “toán học không cần phải là những kiến thức khó hay bí ẩn. Và nếu giáo viên có cách tiếp cận hợp lý thì toán học sẽ trở thành một chuyến phiêu lưu thú vị thay vì là một phương tiện cho sự “khổ luyện”.

Vậy làm sao để khiên Toán học trở thành một chuyến phiêu lưu thú vị? Giờ học Toán theo phương pháp thực nghiệm tại Victory có gì đặc biệt? Xin mời Quý phụ huynh cùng theo dõi bài viết dưới đây.

THẾ NÀO LÀ MỘT GIỜ HỌC THÀNH CÔNG?

Tại trường Mầm non Thực nghiệm Victory, một giờ học chỉ được coi là thành công khi đáp ứng cả hai yếu tố: hấp dẫn và đạt mục tiêu phát triển.

Giờ học hấp dẫn là giờ học thu hút được sự chú ý và quan tâm của trẻ, giúp trẻ hào hứng tham gia vào các hoạt động và tiếp cận với kiến thức một cách tự nhiên nhất. Giờ học hấp dẫn vì gắn liền với cuộc sống, với các hoạt động hàng ngày của trẻ, giúp trẻ nhận thấy những kiến thức toán , sử dụng những kĩ năng tính toán trong cuộc sống của mình.. Để tạo ra một giờ học hấp dẫn, giáo viên phải dành thời gian đầu tư thiết kế hoạt động, lựa chọn giáo cụ phù hợp với trẻ.

Ví dụ, để  học đếm trong phạm vi 10, trẻ đã “biến” thành những thợ bánh Pizza, tất bật chọn kích thước bánh, chọn các loại  nguyên liệu và số lượng từng nguyên liệu để làm những cái bánh Pizza của riêng mình. Bé thì thích Pizza hải sản với tôm, cá , nhưng bé khác thì chỉ chọn các loại rau củ quả  để làm bánh. Rối lại chọn các màu sắc nũa chứ, vừa đếm số lượng, vừa sắp xếp cho cân đối về màu sắc và loại nguyên liệu. Bé vừa học toán vừa được thể hiện sở thích và cảm xúc của riêng mình. Học thế thì thật vui!  

Bên cạnh đó, giờ học thành công phải đảm bảo đạt mục tiêu phát triển, tức là trẻ phải có thêm kiến thức  mới,  có kĩ năng toán thành thục hơn, nhanh hơn. Vì vậy, giáo viên cần nắm rõ tiến trình phát triển của kĩ năng, trình độ  kiến thức và kỹ năng hiện có của học sinh trong lớp để  thiết kế và tổ chức bài học phù hợp. Trong mỗi tiết học, các cô luôn chuẩn bị các “hoạt động dự phòng”. Những bạn học nhanh sẽ được cô chuẩn bị thêm những bài khó hơn để không bao giờ phải ngồi đợi khi đã làm xong bài trước nhé.

Cùng là hoạt động đếm nhưng với học sinh 3 tuổi, cô sẽ hướng trẻ học đếm đồ vật xếp thành  một hàng ngang từ trái sang phải từ 1 đến 7. Nhưng với lớp Tiền tiểu học, hoạt động đếm những đồ vật được xếp theo hàng  đã quá dễ dàng, không có giá trị phát triển, vì hầu hết trẻ đã thành thạo kỹ năng này. Giáo viên sẽ thiết kế bài giảng với hoạt động đếm đồ vật xếp theo vị trí bất kì, và hoàn toàn đếm bằng mắt, không cần chạm tay vào đồ vật để rèn luyện phản xạ cho học sinh.

GIÁO VIÊN KHÔNG PHẢI “NGƯỜI DẠY HỌC”

Trong phương pháp Thực nghiệm, giáo viên không phải là “người dạy học” mà là người tổ chức hoạt động và tạo mọi điều kiện cần thiết để trẻ tự khám phá kiến thức và hình thành kĩ năng. Quan trọng nhất không phải là “dạy cái gì” mà là “dạy như thế nào”.

Tất cả giáo viên tại trường Mầm non Thực nghiệm Victory đều phải thường xuyên tìm tòi, thay đổi vật liệu, chọn bài tập có mức độ khó phù hợp, có tính thực tế, liên hệ kiến thức với cuộc sống để giờ học hấp dẫn và có chất lượng.

Không giống như Tiểu học hay Trung học cơ sở, học sinh mầm non chưa có khả năng tập trung tốt. Vì vậy, các hoạt động cần được thay đổi thường xuyên để khiến trẻ luôn hào hứng và mong muốn được khám phá.

HOẠT ĐỘNG HỌC ĐA DẠNG

Mỗi giờ học Toán theo phương pháp thực nghiệm đều được xây dựng với nhiều hoạt động đa dạng. Trong đó hoạt động nhóm và hoạt động cá nhân được tổ chức xen kẽ để đảm bảo trẻ vừa có khả năng làm việc độc lập, vừa học cách tương tác, hỗ trợ lẫn nhau.

Thông thường, hoạt động Toán học được xây dựng theo 3 cấp độ từ thấp đến cao:

–          Học trên đồ vật thật

–          Học trên mô hình

–          Các hoạt động với kí hiệu

Ví dụ: trong giờ học về cách sử dụng đồng hồ, xem giờ chẵn, giờ rưỡi, giáo viên sẽ đặt câu hỏi để trẻ quan sát và mô tả cũng như phát hiện chức năng của đồng hồ, các con số và kim giờ , kim phút trên đồng hồ thật, cách đọc các con số và vị trí của kim trên đồng hồ. Sau đó, trẻ dùng tay mô phỏng chuyển động của kim giờ, kim phút,  mô tả giờ chẵn, giờ rưỡi. Và cuối cùng, trẻ sẽ dùng bút để vẽ đúng vị trí kim giờ, kim phút của đồng hồ trên giấy. khi cô nói giờ hoặc đọc giờ khi cô điều chỉnh kim giờ và kim phút. Sau giờ toán, trẻ đã tự xem đồng hồ để biết các hoạt động trong ngày của mình ở trường và ở nhà. Trẻ thực hành trên giờ học và tiếp tục trải nghiệm sau khi học trong cuộc sống của bé, sử dụng thành thạo kĩ năng xem đồng hồ, và dần dần  biết quản lí thời gian, tự tổ chức cuộc sống của bản thân..

Tùy theo từng độ tuổi, các hoạt động học sẽ được tổ chức với độ khó khác nhau để phù hợp với kiến thức, kỹ năng của trẻ.

HỌC QUA THỰC HÀNH – TRƯỞNG THÀNH QUA TRẢI NGHIỆM

Phương pháp giáo dục Thực nghiệm luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động học tại trường Mầm non Thực nghiệm Victory, đặc biệt trong các hoạt động Toán học.

Trong hoạt động xem giờ, giáo viên sẽ sử dụng đồng hồ thật để trẻ quan sát và chỉ ra các thành phần: kim dài, kim ngắn, các số trên mặt đồng hồ…Sau đó, giáo viên mới giới thiệu với trẻ kim dài chỉ gì, kim ngắn chỉ gì. Cuối cùng, một loạt hoạt động sẽ được tổ chức để trẻ thực hành hoạt động xem giờ.

Như vậy, quy trình điển hình của một giờ học toán thực nghiệm sẽ diễn ra như sau: giáo viên giới thiệu một sự kiện/ đồ vật thực tế, trẻ sẽ tự quan sát, mô tả và rút ra bài học thông qua các hoạt động học khác nhau. Sau đó, giáo viên sẽ tổ chức các hoạt động thực hành để trẻ rèn luyện các kĩ năng mới, trình bày và giải thích các bài tập toán với cách hiểu của mình. 

Ngoài ra, trong tất cả hoạt động học, sự tham gia của học sinh luôn là ưu tiên hàng đầu. Giờ học chỉ thành công khi trẻ nói nhiều, làm nhiều và tham gia vào tất cả các hoạt động trong giờ học. Để làm được như vậy, các hoạt động học cần gần gũi với cuộc sống, hứng thú với trẻ và phù hợp với khả năng để trẻ có thể thành công.

TẠM KẾT

Học Toán không chỉ là học kiến thức, mà còn là học kỹ năng, học cách tư duy. Đặc biệt với độ tuổi mầm non, Toán học không tách biệt mà luôn gắn bó chặt chẽ với các kỹ năng thiết yếu như vận động tinh, vận động thô, kỹ năng làm việc nhóm, tương tác, sử dụng các giác quan, qua các hoạt động khai thác các kiểu đa trí tuệ…

Làm quen với Toán theo phương pháp Thực nghiệm sẽ giúp trẻ tiếp cận với bộ môn một cách tự nhiên và một tâm thế vui vẻ, hào hứng nhất. Với người lớn, biết cách đếm hay xem đồng hồ là chuyện vô cùng đơn giản. Nhưng với trẻ, đó có thể là một “nhiệm vụ” khó khăn. Và nét đặc biệt của phương pháp thực nghiệm là có thể biến “nhiệm vụ” đó thành một “chuyến phiêu lưu” với đầy đủ những điều mà trẻ yêu thích nhất. Toán với trẻ Victory là cuộc sống, là niềm vui  khám phá và trải nghiệm.